Terimler sözlüğü

Prostat Kanseri

Açık cerrahi

Cerrahin yapılara veya organlara ulaşabilmek için cilt ve dokuları keserek yaptığı cerrahi işlem.

Adrenolitik ajanlar

Adrenalin hormonunun üretimini yavaşlatan veya durduran bir grup ilaç.

Anaemia

Alyuvar hücrelerinin seviyesindeki düşmedir. En sık görülen kan rahatsızlığıdır. Yorgunluk, güçsüzlük, konsantrasyonda azalmaya sebep olur.

Androgens

Male sex hormones that control and provide male characteristics like facial hair and lower voice.

Anestezi (genel, omurgadan veya lokal)

Bir işlemden önce, acı hissetmemenizi sağlamak için size ilaç verilecektir. Genel anestezi altına iken bilinciniz yerinde değildir ve size neler olduğunun farkında olmazsınız. Spinal veya lokal anestezi altına iken işlemin yapıldığı vücut bölgenizde acı hissetmezsiniz. Anestezi, işlemden sonra yavaş yavaş yok olur.

Anti-androgen drug

Any drug that blocks the action of androgens.

Asemptomatik

Belirtiye sebep olmayan, tesadüfen tanı konulan hastalık.

AÜSS

Alt üriner sistem belirtileri. SPB belirtileri için kullanılan bu terim üriner sistemi etkileyen diğer hastalıklara da işaret edebilir (Üriner sistem’e bakınız).

BCG

BCG, basili bakteri Calmette-Guérin’in kısaltmasıdır. BCG, bağışıklık hücrelerini etkinleştiren yüzeysel bir enflamasyona yol açar, bu da  bağışıklık hücrelerini kanser hücrelerini öldürmesi için çeker ve uyarır.

Bilgisayarlı tomografi (BT)

Vücudun X ışını ile seri görüntülerinin alındığı görüntüleme metodu. BT, bilgisayarlı tomografinin kısaltmasıdır.

Biyopsi

İnceleme yapmak amacıyla vücuttan küçük bir parça dokunun alındığı tıbbi bir işlemdir. Bu işlem, teşhis, takip ve tedaviye yönelik bilgi edinmek amacıyla yapılır.

Bone scan

A scan of the entire body that can be used to find bone metastases.

Brachytherapy

Sometimes called seed implantation. Radioactive “seeds” are carefully placed inside of the cancerous tissue and positioned to attack the cancer most efficiently.

Castration

A chemical or surgical treatment in which the production of androgens is stopped, or the effect of the hormones is blocked.

Castration-resistant prostate cancer

A type of prostate cancer that needs lower levels of androgens to continue to grow.

Chemical castration

A type of treatment in which drugs are used to stop the production of androgens, or block their effect.

Conservative management

A type of treatment in which the doctor monitors your health and can recommend treatment if necessary.

CSAP

Cryosurgical ablation of the prostate. In this minimally-invasive technique, freezing temperatures are applied directly to the tumour cells to kill them.

Depot injections

An injection of a drug, usually into the muscle or right under the skin. The drug is either solid or oil-based and the active compound is released over a long period of time, without having to take any extra steps.

Enzim

Metabolizma işlemlerinden sorumlu büyük biyolojik moleküllerdir.

Erektil disfonksiyon

Ereksiyon sağlayamama ve sürdürememe.

Fatigue

Normalden daha fazla yorgunluğunuzu, enerjinizin kalmadığını, uyumanıza rağmen daha iyi hissetmemizi tanımlar. Ayrıca eklem, kas ve göğüs ağrısı hissedebilirsiniz.

Flare

When testosterone levels increase before decreasing as a result of hormonal drug therapy with LHRH agonist drugs.

Focal therapy

A general term for a variety of minimally-invasive techniques for destroying small tumours. The main purpose of focal therapy is to limit damage to surrounding tissue.

Fractionated

In radiology, the act of dividing the dose of radiation into smaller doses with one or more rest periods in between.

Gland

A gland is an organ that synthesizes hormones for release into the bloodstream or other parts of the body.

Gleason score

The Gleason score determines the aggressiveness of a tumour in the prostate. It is based on the pattern of the cancer cells. Each pattern gets a value between 1 and 5. The pathologist adds the scores of the two patterns that appear in most of the tissue samples after a biopsy. Tumours with a higher score are more aggressive and more difficult to cure.

Görüntüleme

Ultrason, röntgen veya diğer tarama yöntemleri ile vücudun görüntülerinin çekilmesidir.

Gynecomastia

A hormonal disorder in which men have benign enlargement of breast tissue.

Habis tümör

Sürekli olarak veya arada patlamalar halinde büyüyen kanserli bir büyümedir. Habis tümörler sıçrayabilir, yani tüm vücuda yayılabilir.

HIFU

High-Intensity Focussed Ultrasound. A minimally-invasive procedure that applies ultrasound energy to heat up and destroy cancer cells.

Hormonal therapy

Any treatment option in which hormones are used.

Hormones

Molecules that are produced in glands and circulate in the blood system to reach their target organs. They affect body functions and behaviour.

Hot flushes

A medical condition characterized by redness of the skin, sweating and a sudden feeling of inner heat.

İdrar kaçırma

İstemsiz bir şekilde idrarın tutulamaması, kaçırma.

İdrar Yapma Sıklığı

Genellikle günde 8 kezden daha fazla olmakla birlikte her zamankinden daha sık idrara çıkma durumuna denir.

İdrar yolları

İdrarı üreten, vücutta taşıyan ve vücut dışına atan organ sistemi. İki böbrek, iki üreter, mesane ve üretradan oluşur.  Erkeklerde üretranın daha uzun olmasının dışında kadın ve erkekte idrar yolları benzerdir.

İmmunoterapi

Bağışıklık sistemini tümör hücreleriyle savaşmak için teşvik eden bir tür kanser tedavisidir.

İyi huylu prostat büyümesi

Yaş ile birlikte gelişen hormonal değişiklikler ile ilişkili prostat büyümesi.

Kardiyolog

Kalp damar hastalıklarında uzmanlaşmış doktordur.

Kardiyovasküler hastalık

Kalp ve kan damarları hastalıklarına denir.

Kateter

Vücuda sıvı vermek veya vücuttan sıvıları çekmek için içi boş, esnek bir tüptür. Ürolojide sondalar çoğunlukla mesaneden idrarı boşaltmak amacıyla kullanılır.

Kemoterapi

Hücreler için zehirli olan ilaçlarla yapılan kanser tedavisidir. Bu ilaçlardan bazıları, normalden daha hızlı büyüyen, mesela kanser hücreleri gibi hücreler için zehirlidir.

Klinik çalışma

Tedaviler ve ilaçlar hakkında özel sorulara cevap verebilmek için yapılan deneysel araştırma çalışmalarıdır. Genellikle belli özellikteki hastalarda bir tedavi yönteminin nasıl etki ettiğini araştırırlar.

Laparoskopik cerrahi

Cerrahin ciltten dokuya kadar kesiye ihtiyaç duymadığı minimal invaziv cerrahi tekniği. Cerrah karnınızda küçük kesilerden cerrahi aletleri sokar.

LHRH agonists

Drugs used in prostate cancer treatment to stop the production of testosterone in the testicles.

LHRH antagonists

Drugs used in prostate cancer treatment to stop the production of testosterone, by inhibiting the production of androgens.

Lobes

A lobe is any division or extension of an organ that is clearly visible without using a microscope.

Lokal-ilerlemiş böbrek kanseri

Tümörün böbrek dışına doğru böbreği çevreleyen dokuya ve venlere, adrenal beze veya lenf nodlarına uzandığı kanser tipi.

Lokalize prostat kanseri

Tümörün prostatla sınırlı olduğu ve yayılmadığı prostat kanseridir.

Lymph nodes

Small oval-shaped organs that play a role in regulating how the immune system responds.

Lymphorrhea

Leakage of lymph fluid onto the skin. The fluid leads to skin damage, and may cause an infection.

Mammary glands

Glands located in the breasts. In women, the mammary glands can produce milk.

Medical history

A brief summary of previous operations, previous and current diseases, known allergies, and drugs you currently take.

Medical oncologist

A doctor who specializes in all types of cancer and mostly uses drugs to treat them.

Mesane

Böbreklerden idrarı toplayan organdır.

Mesane boynu

Mesaneye üretraya bağlayan bir grup kastır. Bu kaslar, idrarı mesanede tutmak için kasılır ve idrarın üretradan geçişini sağlamak için gevşer.

Metastatik hastalık

Bir tümörün diğer organ veya lenf düğümlerine yayılması durumudur.

MRI tarama

Manyetik rezonans görüntüleme güçlü manyetik alanda radyo dalgalarının vücudun görüntülenmesi için kullanıldığı yöntemdir.

Multidisipliner

Değişik branşların tecrübelerinin birleşimi. Tıpta, ürolog, onkolog, psikiyatrist ve diğer uzmanların  birlikte çalışması örnek verilebilir.

New hormonal agents

A group of drugs for castration-resistant prostate cancer when standard hormonal treatment is no longer effective.

Orchiectomy

A method of surgical castration in which one or both testicles are removed. If only one testicle is removed, this is known as unilateral orchiectomy. If both testicles are removed this is referred to as bilateral orchiectomy.

Osteoporosis

A bone disease characterized by a reduction of bone mass.

Östrojen

Vücudun kadınsal özelliklerini kontrol eden ana kadın cinsiyet hormonu. Üreme sistemi ve menstrüel döngü için önemlidir.

Palyatif baki

Hastalığın iyileşmeyeceği durumlarda yasam kalitesini artırmayı hedefleyen tedavi şekli. Fiziksel, psikolojik, sosyal ve manevi konuları içerir.

Parmakla rektal muayene

Doktorun parmağını kullanarak prostatın boyutunu, şeklini ve kıvamını hissederek değerlendirdiği ve prostat büyümesi ya da prostat kanseri gibi durumları teşhis ettiği testtir.

Patolog

Hastalıkların kendilerine özgü niteliklerini anlamak üzere doku, kan veya idrar üzerinde incelemeler yapan bir tıp çalışanıdır. Kanser tedavisinde patolog, tümörlerin teşhisine ve sınıflandırmasına yardım eder.

Penis

Erkekte idrarı vücut dışına atma görevi de olan üreme organıdır.

Periferal ödem

Ödem, şişlik anlamına gelir. Periferal ödem spesifik olarak ayak bilekleri ve bacaklardaki şişkinliği ifade eder.

Perine

Anüs ile skrotum veya vulva arasındaki bölge.

PET scan

A positron emission tomography (PET) scan is an imaging test that uses a radioactive substance called a tracer to look for disease in the body. A PET scan shows how organs and tissues are working.

Physical

Having to do with or affecting the body.

Primer tümör

Tümörün ilk geliştiği yerdeki habis hücre büyümesi.

Prognoz

Tedavi sonrası olası sağlık durumunu tahmin için kullanılan tıbbi terim.

Prostat

Meniyi taşıyan sıvıyı üreten bezdir. Mesanenin altında ve üretranın etrafında bulunan bu bez erkek alt üriner sisteminde yer almaktadır.

Prostat spesifik antijen (PSA)

Selim prostat büyümesinin, prostat iltihabının veya prostat kanserinin olduğu erkeklerde artabilen ve prostat tarafından üretilen bir proteindir.

Prostatektomi

Prostatın bir parçasının çıkarıldığı cerrahi işlem.

PSA testing

Testing men for the level of prostate-specific antigen (PSA) in their blood. A high level of PSA in the blood suggests that the cells in the prostate are behaving unusually.

Psychological

Having to do with or affecting the mind.

Radiation oncologist

A specialist who uses radiation therapy to treat cancer.

Radyasyon tedavisi

Habis hücrelerin kontrolü veya öldürülmesi için radyasyonun kullanıldığı bir çeşit kanser tedavi yöntemi.

Rektum

Anüste sonlanan, kalın bağırsağın son kısmı.

Rekürrens

Tedaviden ve kanserin tespit edilemediği bir süre geçtikten sonra kanserin geri dönmesidir. Kanserin ilk kez tespit edildiği yerde olabileceği gibi vücudun herhangi bir başka yerinde de olabilir.Standart bir süresi olmamakla birlikte doktorların çoğu, en az bir yıl boyunca kanser tespit edilmedikten sonra nüksetmesini rekürrens olarak kabul edecektir.

Risk stratification

A tool to determine a treatment pathway. It is based on disease characteristics combined with personal characteristics like medical and family history or general state of health.

Robotik cerrahi sistemi

Doktora laparoskopik cerrahi için yardımcı cihaz.  Cerrah uzaktan hareket kontrol sensörleri ile robotu kontrol eder.

Salvage

A treatment for cancer given together with or after the main treatment. It can be a treatment to prevent recurrence or part of a palliative care approach.

Selim büyüme

Vücutta kanserojen olmayan hücre büyümesi.

Seminal vesicles

A pair of glands located below the bladder. They produce semen.

Steroid drug

A drug that tries to reproduce the effect of a hormone in the body. Some steroids are used to treat infections. Other steroid drugs have effects similar to testosterone.

Stres tipi idrar kaçırma

Üretra veya üretral sfinkterin dolu mesane basıncına karşı koyamadığı durum. Bunun sonucunda, alt üriner sisteminiz üzerindeki basıncın aniden artmasıyla idrar kaçırırsınız. Öksürme, hapşırma, gülme, koşma veya zıplama gibi egzersizler, market torbası gibi ağır şeyleri taşıma sırasında meydana gelebilir.

Tedavi yolağı

Doktorlar için ana tedavi yöntemlerinden biri. Farklı semalar ve girişimler tanımlanmış, uygun hale getirilmiş ve özellikle sırayla organize edilmiştir. Bununla tıbbi ekip hastanın sağlığı konusunda hastaya birlikte çalışabilir.

Testisler

Testisler, spermi ve erkeklik hormonu olan testosteronu üreten erkek organlarıdır.

Testosteron

Ağırlıklı olarak testislerde üretilen ve erkeklerde cinsel özelliklerin gelişiminden sorumlu olan steroid yapıdaki androjen hormonudur.

TNM sınıflaması

Tümör Nod Metastaz (TNM) sınıflaması, tümörün boyut ve yayılımı (T), lenf nodlarının tutulumu (N) ve vücutta başka yerlere yayılımına (M) göre. tümörü sınıflamada kullanılan uluslararası bir sınıflama sistemidir.

Tümör ekimi

Tümör hücreleri kana veya cerrahi sırasında diğer organlara ulaşırsa olur. Tümör hücreleri başka yerlerde büyüyüp tümör oluşturabilir.

Ultrason

Vücudun görüntülenmesi için yüksek frekanslı ses dalgalarının kullanıldığı görüntüleme yöntemi.

Üreter

İdrarın böbreklerden mesaneye akmasını sağlayan iki tüpten biri.

Üriner sfinkter

İdrarın mesaneden, üretra kanalıyla çıkışını kontrol etmek amacıyla kullanılan kaslardır. Bu kaslardan birisi kasıldığında üretra kapanarak geçirmez hale gelir.

Ürolog

İdrar yolları ve cinsel organların sağlığı ve hastalıkları konusunda uzmanlaşmış doktor.

error: You are not allowed to copy content without permission. Please contact: e.robijn@uroweb.org